Klik op de onderstaande regels voor meer informatie over RDO:
Dienstbaar aan de leraar (aan het primair proces van leren en onderwijzen) betekent dat de schoolleider niet alleen zorgt dat iedere leerkracht weet wat hij of zij moet doen, maar vooral ook in staat gesteld wordt te doen wat nodig is. De schoolleider geeft de richting aan en maakt de vertaalslag van organisatie niveau naar individueel niveau. De ambities van de organisatie worden vertaald naar de ambities van de individu en andersom. Wat betekent de organisatieambitie voor het gedrag en handelen (voor iedereen persoonlijk) in de klas? Hoe verhoudt deze organisatieambitie zich tot de individuele ambitie van elke leraar? Tot welke individuele en collectieve professionaliseringsvraag leidt dat? Wat (en wie) is er nodig om te doen wat gedaan moet worden?
Niet alleen het team, maar ook de individuele leraar inspireren, stimuleren en in staat stellen zich te ontwikkelen, zodat men in staat is het onderwijs te ontwikkelen en te verzorgen wat nodig is. Binnen de context van de organisatie rekening houdend met de ambities en professionaliseringsvragen op verschillende niveaus. Met voortdurend een scherp oog voor de belangen van de kinderen.
De schoolleider die leiding moet geven aan dit complexe proces zal daartoe in staat moeten zijn. Daarom moet ook de schoolleider zich steeds weer de vraag stellen wat nodig is om zijn of haar werk goed te doen. Dit leidt tot een (voortdurende) professionaliseringsvraag en daarmee tot een leven lang leren. De NSA ondersteunt en helpt de schoolleider hierbij efficiënt en effectief te werken.
Schoolleiders kunnen daarbij veel van en met elkaar leren. Professionalisering is immers veel meer dan een cursus, training of opleiding volgen.
Bij het primair proces denken we vooral aan het onderwijs aan de kinderen. De leeromgeving voor kinderen is van grote invloed op hun welbevinden en ontwikkeling. Datzelfde geldt voor volwassenen en dus ook voor leraren. Schoolleiders hebben feitelijk een dubbel primair proces. Zij zijn verantwoordelijk voor de leeromgeving voor kinderen, maar ook voor de leeromgeving van leraren. Leren en ontwikkelen ligt dicht tegen elkaar. Ontwikkelen is veranderen en niemand wil veranderd worden. Veranderen moet dus spannend en aantrekkelijk zijn. Met balans in de aandacht voor ratio, emotie en de context. Maak verandering avontuurlijk en uitdagend. Met hoge verwachtingen en reële beelden. Deel grote veranderingen op in kleine en vier (ook kleine) successen. Controleer om te complimenteren!
Bewaak de menselijke maat in leiderschap. Eis geen perfectie, maar oog voor relaties, gezond verstand en verantwoordelijkheid. Met waardigheid, durf, respect en ondernemerschap. Gebruik je kennis, ervaring en gezond verstand elke keer weer om een professionele beslissing te kunnen nemen, passend in de context. Gebruik ervaringen uit het verleden, begrip en inzichten van nu en kennis van de toekomst. Verbind partijen, kennis en gevoel op basis van wat wordt gedeeld.
Om verantwoord en professioneel afwegingen te maken en besluiten te kunnen nemen is het noodzakelijk eigen kennis actueel en op peil te houden en gebruik te maken van kennis en ervaringen van anderen.
De agenda in het onderwijs wordt al snel beheerst door korte termijn activiteiten. Het is aan de schoolleider om steeds weer te handelen zoals de korte termijn dat vereist, maar de focus te houden op lange termijn ontwikkelingen. Koers bepalen, uitzetten en waar nodig bijsturen. Steeds met het doel voor ogen. Reven wanneer er gereefd moet worden en zeilen bijzetten als er zeilen bijgezet kunnen worden.
Zorg dat mensen weer bezig zijn en blijven met het vak waarvoor ze gekozen hebben. Dat kennis gedeeld wordt en met een onderzoeksmatige houding verzamelde gegevens worden gebruikt om te analyseren, komen tot oordeelsvorming en handelingsactiviteiten ter verbetering van het onderwijs. Zorg dat mensen in een professionele dialoog [1] met elkaar kennis delen en ontwikkelen. Dat vereist mensen in het team die daartoe gemotiveerd en in staat zijn.
Dat vraagt om een veilige, sprankelende en uitdagende leeromgeving. Met betrokkenheid en invloed van leraren op de onderwijsontwikkeling. Als mensen met passie en ambitie met hun vak bezig kunnen zijn, gaan de ogen weer glimmen. Daarbij hoort van tijd tot tijd ontspanning, humor en reflectie. Een gezonde geest in een gezond lichaam. Vertrouw op je mensen.
Geïnspireerde ambitieuze leraren zorgen voor een spannende avontuurlijke leeromgeving voor leerlingen. Dat zijn leraren die eloquent en erudiet meer kunnen bijdragen dan een methode ooit kan bieden. Dat zorgt voor inspiratie en aspiratie (verlangen om te leren) bij kinderen.
Verantwoordelijkheid nemen betekent ook aanspreekbaar zijn op je gedrag en handelen. Organiseer je ontwikkeling en professionalisering zo dat je het vertrouwen dat je krijgt ook waard blijft.
De bereidheid niet alleen verantwoordelijkheid te nemen, maar ook aangesproken te worden op gedrag en handelen verdient vertrouwen. Schoolleiders die elkaar daarop aanspreken en zich verbinden om kennis te delen en te ontwikkelen organiseren hun verantwoording zo dat ze het vertrouwen waard blijven. Door transparantie en helderheid over de criteria waarop men ontwikkelt en reflecteert wordt verdiend vertrouwen een voorbeeld voor anderen.
Een zichzelf respecterende beroepsgroep wil regie voeren over de ontwikkelingen van het vak, met zeggenschap en grote betrokkenheid.
Groot draagvlak creëert ruimte voor de leden van de beroepsgroep om aan de eisen van professionalisering van de beroepsgroep te kunnen voldoen en invloed uit te kunnen oefenen op de ontwikkelingen van het vak.
Goed leiderschap in scholen leidt tot geïnspireerde leraren en leerlingen die met hun ontwikkeling bezig zijn met glimmende ogen.
Schoolleiders die verantwoordelijkheid en leiderschap delen met elkaar en met een team van leraren dat daartoe in staat is, stralen met recht trots uit. Trots op hun school, hun team en op hun eigen vak!
Samen sterk voor ambitie, inspiratie en aspiratie; samen sterk voor schitterend onderwijs.